Akaryakıtta zam beklentisi iptal kararıyla sona erdi

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da yükselen gerilim petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Brent petrolün 70 dolar seviyesinden 80 doların üzerine çıkması akaryakıt fiyatlarında zam beklentisini artırdı. Ancak motorin için konuşulan büyük fiyat artışı son anda iptal edildi.
Gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 6 lira 69 kuruş zam yapılması bekleniyordu. Zam gerçekleşseydi bazı şehirlerde motorinin litre fiyatı 70 liraya yaklaşacaktı. Alınan kararla artış uygulanmadı ve pompa fiyatları aynı kaldı.

Zam beklentisi nedeniyle akşam saatlerinden itibaren birçok şehirde akaryakıt istasyonlarında uzun araç kuyrukları oluştu. Olası fiyat artışından etkilenmemek isteyen vatandaşlar depolarını doldurmak için istasyonlara yöneldi.

Eşel mobil sistemi yeniden gündemde

Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmanın enflasyon üzerindeki etkisi nedeniyle hükümet cephesinde yeni bir adım da değerlendiriliyor. Daha önce uygulanan eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması ihtimali gündeme geldi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan etki analizinin sonuçlarına göre bu hafta içinde karar verilmesi bekleniyor. Sistem yürürlüğe girerse akaryakıt fiyatlarındaki artışın bir bölümü ÖTV’den karşılanacak ve pompa fiyatlarına yansıması sınırlandırılabilecek.

Eşel mobil sistemi nasıl çalışıyor?

Eşel mobil uygulamasında uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle akaryakıt maliyetleri yükseldiğinde, bu artış Özel Tüketim Vergisi’nden düşülerek tüketiciye yansıtılmıyor.

Örneğin motorin maliyeti 20 kuruş arttığında aynı miktarda ÖTV indirimi yapılıyor ve pompa fiyatı sabit tutuluyor. Fiyatların düşmesi durumunda ise daha önce indirilen vergi yeniden artırılarak denge sağlanıyor. Böylece hem tüketicinin korunması hem de enflasyonla mücadele hedefleniyor.

2021’de kaldırılmıştı

Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla kullanılan eşel mobil sistemi, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki sert yükseliş nedeniyle uygulamadan kaldırılmıştı. Enerji fiyatlarında yaşanan son gelişmeler ise sistemin yeniden gündeme gelmesine neden oldu.