EYT sonrası emekli sayısı hızla arttı, çalışan–emekli dengesi değişti

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) temel göstergeleri, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından emeklilik sisteminde önemli değişimler yaşandığını ortaya koydu. Verilere göre emekli sayısı hızla artarken, çalışan–emekli dengesi de dikkat çekici şekilde değişti.
2022 yılı Aralık ayında 26 milyon 344 bin kişi olan toplam aktif sigortalı sayısı, 2023 yılı sonunda 25 milyon 358 bine geriledi. Ancak sonraki dönemde yeniden yükselişe geçen sayı, 2025 yılı Aralık ayında 26 milyon 329 bine ulaştı.

Zorunlu sigortalı sayısında ise sınırlı bir düşüş yaşandı. 2022 yılında 23 milyon 741 bin olan 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki zorunlu sigortalı sayısı 2025 yılında 23 milyon 723 bine geriledi. Bu dönemde 4/a kapsamında çalışan sayısında yaklaşık 389 bin kişilik azalma görüldü.

EYT düzenlemesi emekli sayısında hızlı bir artışa neden oldu. 2022 yılında 9 milyon 499 bin olan yaşlılık aylığı alan kişi sayısı, 2023 yılında 11 milyon 509 bine yükseldi. 2025 yılı itibarıyla ise bu sayı 12 milyon 255 bine ulaştı. Böylece EYT düzenlemesi sonrasında emekli sayısı yaklaşık 2 milyon 756 bin kişi arttı.

Emekli olanların önemli bir bölümünün yeniden çalışmaya başladığı da verilerde yer aldı. Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek çalışan emekli sayısı 2022 yılında 946 bin iken, 2023 yılında 1 milyon 865 bine, 2025 yılında ise 2 milyon 149 bine çıktı. 2022-2025 döneminde emekli olanların yaklaşık yüzde 43,7’si yeniden çalışmaya başladı.

Artan emekli sayısı, çalışan-emekli oranını da etkiledi. 2022 yılında 2,77 olan aktif sigortalıların emekli sayısına oranı 2023 yılında 2,20’ye, 2025 yılında ise 2,15’e geriledi. Aynı dönemde aktif sigortalıların aylık alan dosya sayısına oranı da 2,01’den 1,62’ye düştü.

SGK’nın emekli aylığı ödemeleri ve prim gelirleri de önemli ölçüde arttı. Emekli aylığı ödemeleri 2022 yılında 668 milyar lira iken, 2025 yılında 3 trilyon 775 milyar liraya yükseldi. Prim gelirleri ise aynı dönemde 715 milyar liradan 4 trilyon 36 milyar liraya çıktı.

Emekli aylıklarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı 2022 yılında yüzde 4,36 iken, 2025 yılında yüzde 5,99’a yükseldi. Buna karşılık SGK’ya yapılan bütçe transferlerinin GSYH içindeki payı daha sınırlı artış gösterdi ve yüzde 2,54’ten yüzde 3,10’a çıktı.

Veriler, emekli sayısındaki hızlı artışa rağmen emekli aylıklarının düşük tutulmasının bütçe üzerindeki yükün sınırlı kalmasında etkili olduğunu ortaya koydu.